Am dro i - Afonwen - Lydia Matulla

Lawr lôn gul, droellog, di-ben lle mae’r cloddiau yn dalach na chawr yn fy mygu i ac ambell flodyn bach; llygad y dydd, pansi ac eirlys yn addurno ymylon y lôn. Gwehyriad ceffylau yn y pellter a’r coed yn canu cân tebyg i ditw tomos las. Ar pob troiad mae yna frigyn neu bluen unig a byddaf yn codi pob un er mwyn creu atgof melys. Mae’r coed trwchus ar yr ochr chwith yn awyr werdd ac oddi tana yna afon fychan yn llifo o’r môr ymlaen i afon Dwyfor. Sŵn ysgafn y dŵr yn cyffwrdd y cerrig llonnydd ar ei daith.
Wrth i'r lôn ddod i ben dechreua'r antur. Yn y pellter mae sŵn y llanw yn dod i mewn ac allan gyda blerwch wrth chwipio y cerrig a’r creigiau. Arogl halen a physgod yn nesau amdana i gyda theimlad fwy poenus y tywod sydd rhwng bodia fy nhraed yn trio dianc. Amlyga liw pendant y glas wrth gerddad ymhellach dros dwmpath tonnog o dywod meddal melyn sydd yn llithro i lawr i lle bu dyddiau braf yr haf yn gorwedd yn cael eu treulio neu ddyddiau rhewllyd y gaeaf wrth edrych ar y tonnau gwyllt yn rhuo. Draw ar yr ochr chwith mae dŵr yn diferu yn dawel i lawr i rywbeth tebyg i lyn. Trysorau o gerrig a chregyn â stori wahanol, gwymon yn gorweddian o gwmpas ar y tywod melyn. Ochr bella i’r llyn mae ein tŵr cerrig simsan ni dal i sefyll, ein prosiect cyntaf o ddangos cariad a chyd-weithio.
Ar ochr dde fy llygaid mae hoel ein traed ni yn darganfod crancod o dan gerrig trymion ac o dan ambell un yng nghanol y tywod gwlyb gludiog mae un cranc unig yn dianc oddi wrth oleuni yr haul tanbaid. Wrth gerdded ychydig pellach mae posibl darganfod tyrau bychan o dywod wedi codi ym mhob man gan lygwm. Mae dilyn rheini yn arwain chi at lonyddwch a chysur rwyf innau yn ei ddarganfod yma.

Comments

Porthoer - Ela Pari

Un o dasgau cynta'r flwyddyn yn aml ydy ysgrifennu am le arbennig. A hithau'n flwyddyn y m ôr, lle sydd well 'na thraethau Ll ŷn? Mae’r allt serth yn fy ngollwng ar y tywod sidan melyn sy’n chwibanu cân o groeso. Fel ci yn llyfu ei glwyfau mae’r môr yn golchi olion traed y dydd ac yn sibrwd y byd i gysgu. Tu ôl i’r gorwel mae’r haul yn suddo gan adael lliw ei fachau mwyar duon yn y cymylau gwyn glân. Er bod y ias yn crwydro’n oer lawr colar fy nghot mae lliwiau cynnes yr awyr yn fy nghadw ar y traeth. Mae tirlithriadau fel crychau yn heneiddio wyneb y clogwyn tal, ond mae’r gwair gwyrdd yn dawnsio’n rhydd i gerddoriaeth yr awel. Yn focs clo yng nghesail y clogwyni mae’r caffi a’r siop yn cuddio trysorau lliwgar, plastig. Dros y ffordd mae’r creigiau caled du yn llechu crancod â crafangau parod, ambell i fwced coll a hanes trist y rhai fu arno. Wrth lusgo fy nhraed ar hyd y tywod euraidd i ben arall y traeth, mae ambell i bysgotwr yn pacio eu cadeiri...

Newid - Myfi Fennwick

Newid Wedi'i hysbrydoli gan thema'r Diwrnod Barddoniaeth Cenedlaethol Myfi aeth ati i sgwennu cerdd. Yn berfedd i’r pridd, pwyra pob cawr wddf i’r wybren fru, Er hagr yw pob enaid, maes o law nid newid sydd, Yn sgil cwyn y gapan cornicyll, troedio mewn rhyddid wna enaid glan, Gan fwydo ar feini llwydion, a chodi gwreiddiau o grombil tan. Hollta’r tir yn hanner gan buro baw ym mwrlwm bryn, Gan wegian dan bwysau moesau sydd eisioes yn tynnu’n dynn, A chraith ar gramen gwan yw plyg pob pwyth y bladur lafn, Yn atgof o ennyn ein hanes, a hwnnw’n frwydr am feiddio barn. Ac felly, golcha yn dy ogoniant, dyro drawiad ar ddrygni’r drefn, Paid dioddef llafn y gyllell, yn faich ar wasg dy gefn, Oherwydd o lefain llafn y cliw cwyn mewn pob cri, Yn sgil newid tro at fynydd a gwna yn gnawd amdana ti.

Adolygiad 'Dwyn i Gof' Llio a Luned

Adolygiad 'Dwyn i gof' - Meic Povey gan Llio Davies a Luned Hughes Diolch Llio a Luned am fynd ati i ysgrifennu adolygiad o'r ddrama a welwyd yn Neuadd Dwyfor yr wythnos diwethaf. Peth digon hawdd yw osgoi trafod iechyd meddwl, a hynny, yn syml, am ein bod yn byw mewn gobaith na fyddem fyth yn y sefyllfa i orfod poeni amdano. Ac felly, pan gawsom ni fel dosbarth Cymraeg y cynnig i fynd i weld drama sy’n ymwneud â dementia, roeddem yn teimlo braidd yn chwithig ac yn gyndyn o fynd i’w gweld “achos bo stwff fel’na rhy depressing ”. Ac ydi, mae’n medru bod yn “ depressing ” ar brydiau, ond yn sicr mae’n rhywbeth y dylem ni fod llawer mwy ymwybodol ohono, a bu’r ddrama hon yn agoriad llygad i nifer ohonom, nid yn unig ar effaith y cyflwr ar yr unigolyn, ond ar yr holl uned deuluol. Drama yw sy’n dilyn hanes cwpl priod, Huw a Bet, wrth i Huw ddechrau colli ei gof, a hyn yng nghanol trefniadau priodas eu mab, Gareth, a’i ddyweddi, Cerys. Trwy gydol y ddrama, dat...

Criw Cymraeg CMD

Search This Blog