Traeth Nefyn - Cenin Hughes

Traeth Nefyn

Tu hwnt i dref fechan Nefyn, lawr allt serth a throellog mae mangre fy ngwreiddiau.

Traeth godidog a’i glogwyni amddiffynnol yn ymestyn ei gyfloediad mamol o Ben Peryn i’r doc.
Gronynnau euraidd, mân yn carpedu’r eigion rhynllyd sy’n cnoi’r tir bregus yn barhaus.

Yma treuliais fy ieuenctid, ar goll yn y rhedyn rheibus ac yn chwerthin yn braf ynghyd â dawns yr ewyn gwynion.
Yma daeth fy mam aeafau’n ôl i redeg ar hyd y cerrig llyfnion a gadael i’r awel blethu ei gwallt tonnog;
fel mae’n debyg wnaiff fy mhlant inna rhyw ddydd.

Mae’n anodd cyfrifo sawl prynhawn Sul a dreuliais yn hel crancod a chyfarfod creaduriaid anghyfarwydd.
Taid yn gadfridog yn gorymdeithio lawr traul ein cyndeidiau dyfal o frig y clogwyn i’r creigiau garw.
Chwe milwr byr wrth ei gynffon, bwcedi yn un llaw a rhwyd dros y naill ysgwydd.
Torchi llewys cyn manteisio ar y pocedi o fywyd lliwgar wedi eu cuddio yng nghilfannau y graig dilewyrch.
Hanesion difyr Taid yn cael eu cipio gan y gwynt a’u cario, rhwng y cychod pysgota aflonydd a’r bwiau aml-liw,
ac allan am y gorwel pell i ddiddori ambell i bysgotwr unig.

Dyddiau maith o chwarae ar y brêc â chyfeillion.
Llamu i’r dyfnderoedd hallt naill ar ôl y llall, yn teimlo fel adar rhydd am ychydig eiliadau gwerthfawr a deall sut beth ydi gwir hapusrwydd.
Stwffio ein boliau â brechdanau jam cartref ar y concrid garw a gorfod rhannu creision ready salted gyda’r gwylanod barus.
Treulio oriau yn pysgota ar y doc heb fawr o lwyddiant, ond cael ein socian gan y tonnau ffyrnig sy’n ffraeo gyda sgerbwd pengaled y porthladd a fu yno unwaith, amser maith yn ôl.

Crwydro ar ben Pen Peryn yn unig, seibiant gwerthfawr rhag y byd modern byrlymus.

Dychwelyd tro ar ôl tro i synfyfyrio, tra bod y machlud haul yn cosi amrannau ac yn cusanu fy moch yn ysgafn.

Edrych allan ar wyrddni Nant Gwrtheyrn, y prydferthwch yn amlinell amherffaith Carreg Lefain

a chytuno mai yma yw’r union “[l]e i enaid gael llonydd”

.